ذكر وقايع سال صد و پنجاه و چهارم از رحلت خير البشر در اين سال ، مهدى ، عبد الكبير بن عبد الحميد را با لشكرى گران به غزو روم فرستاد . از جانب روميان ميخائيل بطريق « 1 » و طاراد بطريق با نود هزار كس متوجّه جنگ عبد الكبير شدند . با وجود آنكه در آن معركه عبد الكبير طاراد بطريق را به قتل رسانيد ، امّا چون مسلمانان چنانچه بايستى بر جنگ اقدام ننمودند ناچار عبد الكبير به بغداد بازگشته « 2 » و هيچ شهرى از روم فتح ننمود . بنابراين ، مهدى فرمود كه او را بكشند . آخر الأمر ، مردم شفاعت او كرده از كشتن او را خلاص كردند . بنابراين ، مهدى او را حبس نمود . و در همين سال ، مهدى عزيمت به راه حجّ كرد . چون در راه آب كم بود ، مردم از تشنگى بسيار بدحال بودند و با وجود قلّت آب مهدى در راه تب كرد . بنابراين ، بازگشت و مردم بسيار در وقت بازگشتن از بىآبى نزديك به هلاكت رسيدند . بنابراين ، مهدى بر على بن يقطين كه سركار حفّاران بود ، غضب كرد . و در وقت مراجعت از راه حجّ مهلّب بن صالح را به امارت حاجّ تعيين « 3 » نمود .

--> ( 1 ) . بطريق : مأخوذ از يونانى ، رئيس مذهب نصارى ؛ - نفيسى ، ناظم الأطبا . ( 2 ) . ابن أثير گويد : « عبد الكبير ترسيد و مردم را از جنگ بازداشت . » ؛ - الكامل ، ج 10 ؛ ص 10 . ( 3 ) . به تصريح ابن أثير ، مهدى برادر خود ، صالح ، را امير الحاج كرد ؛ - منبع پيشين .